Voorbeelduitwerkingen ontwikkelingen dorpen

Dorps DNA, ontwerpen met lokale ruimtelijke identiteit

De Provincie Noord-Holland wil dat nieuwe ontwikkelingen in en aan de randen van de dorpen plaatsvinden op basis van hun ruimtelijke kernkwaliteiten. Zodat de identiteit en verscheidenheid behouden, versterkt of teruggebracht wordt. Drie ontwerp bureaus waaronder Urban Synergy zijn gevraagd om een voorbeelduitwerking te maken voor 3 dorpen Hauwert, Schagerbrug en Ankeveen.

Om tot afgewogen beslissingen te komen voor eventuele uitbreidingen van dorpen is een analyse gemaakt op drie verschillende schaalniveaus. De eigenheid van het gebied en landschap, de relatie van het dorp met het omliggende landschap, ruimtelijke verschijningsvorm en uiteindelijk de specifieke bebouwingstypologie, kavels, ori├źntatie en korrelgrootte. Voor elk van de dorpen zijn drie verschillende ontwikkelingsperspectieven omschreven die elk een ander doel voor ogen hebben, maar dezelfde vragen beantwoorden ‘waar kan het plaatsvinden, wat is de bebouwingstypologie en op welke manier versterkt het de specifieke karakteristieken van het dorp?’.

Bij het Westfriese dorp Hauwert is ingezet op het behouden van de unieke open en gesloten afwisseling in het lint. In de kern verdraagt het lint nog een beperkte verdichting, maar naar de randen zijn de doorzichten dragend. Om het dorp te vrijwaren van ontwikkeling van introverte wijkjes wordt ervoor gepleit, uitbreidingen te maken in vormen van nieuwe linten. Dit zijn transparante linten van individuele kavels of bebouwde erven. Voorwaarde is dat de nieuwe linten voor langzaam verkeer goed verbonden worden met omliggende bestaande kern voor bereikbaarheid van voorzieningen.

Het kruisdorp Schagerbrug is vlak na de droogmaking van de Zijpe in 1597 ontstaan op de kruising van de vaarverbinding tussen en de Zuiderzee en de verbindingswegen van de kust naar het achterland. De twee assen van het kruis kennen beide een verschillende ontwikkeling en afwijkende bebouwingstypologie├źn. De rijke groene noord-zuid as kent grote, met sloten omrande kavels. De inbreiding kan plaatsvinden in dezelfde ruime opzet als reeds bestaande grote erven van meerdere gebouwen, met behoud van weidse vergezichten. De oost-west richting is meer in oostelijke dan in westelijke richting ontwikkeld met kleinere dichtere kavels. Hier kan de de kruisvorm juist versterkt en verlengd worden. Dit versterk op den duur ook de leesbaarheid en entree van het dorp.

Ankeveen ligt op de overgang tussen de veenpolders en het stuwwallen landschap. Door veenafgravingen is rondom het dorp een waterrijk en bebost gebied ontstaan. De open ruimtes in het landschap verscholen achter riet of bossen bieden de mogelijkheid voor uitbreidingen. De bebouwingstypologie in Ankeveen wordt gekenmerkt door bijzondere woonvormen (boswonen, waterwonen, eilanden) Door het aanbrengen van water op de daarvoor geschikte plekken in het landschap kan de beleving van het water vanuit het lint vergroot worden. De ‘nieuwe’ plassen bieden kansen voor de bijzondere woonvormen of de dwarslinten, wonen aan het water.

Opdrachtgever: Provincie Noord-Holland
Locatie: Hauwert, Schagerbrug en Ankeveen
Jaar: 2010